Teknik Analiz

Teknik analizin açıklaması çok basit bir gerekçeyle yapılabilir :

Herkesin bir gece içinde hafızasını kaybettiğini varsayın. Ertesi gün herhangi bir işlem
limiti olmaksızın hisse senetlerinin fiyatlarının serbestçe oluştuğunu
düşünün. Yeni işlem gününde oluşacak fiyatların bir önceki
günden çok farklı olacağına, bir çok hisse senedinin bir önceki
güne göre aşırı fiyat değişimlerine uğrayacağına şüphe
yoktur. O halde teknik analizin temel gerekçesi, tartışmasız bir
gerçeğe dayanır : Her bir işlem gününde oluşan fiyat, daha önceki
işlem günlerinde oluşan fiyatların bir sonucudur.

O halde fiyatın herhangi bir işlem gününden sonraki günlerde ne yönde ve hangi
hızla hareket edeceğini tahmin edebilmek için, daha önceki günlerdeki
fiyat hareketlerinin incelenmesi gerekir. Ancak bu, sanılandan çok
daha uzun ve zahmetli süreçtir. Herşeyden önce, fiyatın değişim
hızının, değişim yönünün ve ilerlediği yöndeki gücünün
hesaplanabilmesi gerekir. Bir sonraki aşamada, hisse senedi talep
edenlerle, hisse senedi arz edenlerin gücünün incelenmesi, hisse
senedi arzı ile hisse senedi talebinin dengelendiği, ya da
dengelenmesi muhtemel seviyelerin incelenmesi gerekir. Son olarak,
fiyatların ilerlemekte olduğu yöndeki dinamiklerin araştırılması
ve bu dinamiklerin gelecek günlerde ne yönde ve ne kadarlık bir
değişim potansiyeli taşıdığının araştırılması gerekir.

Yukarıda anlatılanları
teknik analiz terimleri ile izah etmek gerekirse, teknik analist,
trendleri, bu trendlerin gücünü, trend içerisinde momentumu, hız
değişimini, talebin ve para girişinin gücünü, destek ve dirençleri
analiz eder, piyasa oynaklığını ölçer ve gelecek günlere yönelik
tahminlerini bu tip bir analize dayandırır.

Analizin derinliği,
gelecek günlere yönelik tahminlerin tutarlılığını da arttırır.
Hisse senedinin “uygun” alım ve satım yerlerini tespit
etmek, riski azaltmayı ve doğru zamanda piyasada olmayı,
tehlikenin büyüdüğü dönemlerde de piyasa dışında kalmayı mümkün
kılar.

Bu nedenle teknik
analist, karmaşık bir dil kullanır ve kullanmak zorundadır.
Teknik analistin inceleme alanı, trend çalışmasından, talep
analizine, para akış parametrelerinin incelenmesinden, momentum
analizine, destek ve dirençlerin hesaplanmasından, bu destek ve
dirençlerin gücünün ölçülmesine, oynaklığın analizinden,
gerektiğinde dönemsellik ve standart sapma incelenmesine kadar
geniş bir çerçeveyi içerdiğinden iyi bir teknik analist,
incelediği hisse senedinin ya da piyasanın doğru görünümünü
belirlemek zorundadır.

Teknik analistin özenle
ve önemle üzerinde durması gereken bir diğer konu, bir veya
birkaç günlük -ya da haftalık- bir fiyat hareketinin belirleyici
bir fiyat hareketi mi, yoksa daha önceki günlerde etkisini gösteren
bir fiyat hareketine bir tepki mi olduğunun tespit edilmesidir.
Piyasa dönmüştür, ya da dönmüş görünmektedir. Ancak fiyat
değişiminin birkaç gündür (ya da haftadır) ilerlemekte olduğu
yönde daha ne kadar ilerleyeceğinin doğru tahmin edilebilmesi için,
teknik analistin değişimin gerçekleşmekte olduğu yönde
analizini gözden geçirmesi gerekir.

O halde yukarıda sözü
edilenleri nasıl bir çerçevenin içine oturtmak gerektiğini
toparlamaya çalışalım :
1. Trend analizi: ROC, MACD, Aroon, DMI, VHF, regresyon analizleri

2. Momentum analizleri : Momentum, RSI, CMO

3. Destek ve dirençler : Gann, yatay destek ve direnç
seviyelerinin tespiti, trend kanalları, quadrant ve fibonacci çalışmaları.

4. Talep ve para akış analizi : Demand Index, MFI, OBV

5. Oynaklık analizi : Chaikin’s volatility, Congestion Index

6. Formasyonlar : Devam ve dönüş formasyonları : Üçgenler,
omuz baş, ikili dip ve ikili tepe formasyonları, fiyat boşlukları,
takozlar

Bu listeyi ve
analizin her bir aşamasında kullanılacak yöntem, gösterge ve
teknikleri uzatmak mümkündür. Buradaki seçim, analistin titizliğine
ve ulaşmak istediği kesinliğe bağlı olarak değişir. Dünyanın
en iyi teknik analiz programı kabul edilen Meta Stock programının
50’nin üzerinde gösterge içermesi ve bu göstergelere,
analistlerin bulduğu veya üzerinde çalıştığı onlarca göstergenin
dahil olmasının, çizgi çalışmalarının binlerce sayfalık
kitapların konusu olmasının, formasyonların hayatın sayısız
çeşitliliği içinde onlarca değişik biçim göstermesinin (T.
Bulkowski’nin Encyclopedia of chart patterns kitabında 47 adet
formasyon, tüm ayrıntılarıyla ve yaklaşık 650 sayfada
inceleniyor) ve örneğin T.A. of Stocks and Commodities dergisinin
her ay 100’ü aşkın sayfasının yüzlerce makale içinden
titizlikle seçilmesinin nedeni, teknik analizin sanılanın aksine
oldukça karmaşık bir analiz tekniği olmasından kaynaklanıyor.

Bunlara teknik
analizin çok özel tekniklerini de (Gann, Elliot dalgaları,
Fibonacci teknikleri, vs) dahil ettiğinizde liste daha da uzuyor.

Bu geniş
perspektifin içinde teknik analistin seçimi, yukarıda da
belirtildiği gibi, titizliği ve ulaşmaya çalıştığı kesinlik
derecesine bağlı. Peki, bütün bu çalışmanın sonucu ulaşılacak
tahminin kesinlik derecesinin boyutu nedir ? Ne yazık ki bu sorunun
cevabını %100 olarak vermek mümkün değil. Bu, teknik analistin
ulaşmaya çalıştığı sonuç ta değil zaten. Çünkü teknik
analistin amacı, yarın (ya da bu haftasonu, ya da bu ay sonu, ya
da önümüzdeki 6 ay içinde) ULAŞILACAK seviyeyi tespit etmek değil.
Teknik analiz, sadece ve sadece en olası hareketi, kritik
seviyeleri ve fiyat hedeflerini, olası trend dönüşlerinin gerçekleşebileceği
seviyeleri ve bu seviyelerden dönüş hızını tespit etmek için
kullanılır. Teknik analistin iddiası kahinlik değil, ancak
bilimsellik olabilir. Teknik analist duyumlarla, haberlerle,
senaryolarla değil, sayılarla ve fiyat değişim hızları ve yönü
ile ilgilidir. Şu veya bu şahsın ya da grubun şu veya bu büyüklükte
bir arz veya taleple piyasada görüneceği zamanın tahmini teknik
analistin ilgi alanı içinde değildir. Teknik analist piyasayı
oluşturan oyuncularla değil, piyasanın kendisi ile ilgilidir.
Teknik analist için en şaşmaz gösterge, güvenilir kaynaklar, ya
da tüyolar değil, piyasanın dilidir. Teknik analist piyasanın
dilinin hiçbir zaman basit olmadığını bilir, bu nedenle de
piyasayı ifade etmek için basit bir mantık kullanmaz ve dili de
basit değildir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *