Raymond james yorum yapacağına kendi kıçını kurtarsın gitsin.10 milyon dolara alıcı bulamıyorlar kendilerine eften pöften yorum yapıyorlar.altug@rj.com.tr
Hepinizin birkaç gündür takip ettiği üzere Amerikan Hazinesi ve Amerikan Merkez Bankası, bankalardaki kötü aktifleri temizlemek adına 700 milyar dolar büyüklüğünde bir plan açıkladı ve finans piyasalarında adeta bayram havası oluştu. Şimdilerde baktığımızda ise piyasaların ayağının biraz daha yere bastığını gözlemliyoruz. Bu durulmada etkili olan baş faktörün paketin büyüklüğünün ve kapsamının kongrede kabul edilecek haliyle sorunları çözmeye yeterli olmayabileceği kaygısı. Ama biz olaya biraz daha farklı bir açıdan bakalım ve gelecek dönemde Amerika'da ve dünyada neler olacak onları irdelemeye çalışalım. Bunu yaparken müsadenizle bu sefer hayal gücünüzü de biraz zorlayacağım. Belki de "bu kadar da olmaz" diyebilirsiniz; ama malum en kötüsüne hazırlıklı olmak zorundayız. İşte Amerika'da ve dünyada bundan sonra neler olabileceği konusu:
1- Amerika ve dolayısıyla dünya büyümesi yavaşlayacak: Amerika'da finans sektörünün toplam gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) içindeki payı son açıklanan rakamlara göre yüzde 8 civarında. Bu da demek oluyor ki; toplam 14 trilyon dolarlık bir ekonomi olan Amerikan ekonomisinde finans sektörünün bir yıl içinde yarattığı katma değer yaklaşık 1.1 trilyon dolar. Bu finans sektörünün doğrudan GSYH içindeki payı. Finans sektörünün ayrıca GSYH'nin yüzde 70'den fazlasını oluşturan tüketicileri finanse ettiği unutulmamalı. Yani finans sektörünün dolaylı etkisi de mevcut toplam büyüme üzerinde. Amerika'da şimdilik 16 tane ticari, bölgesel ve yatırım bankasını batıran bu krizin yüksek riskli konut kredileriyle başlayıp bu alanla ilintili veya ilintisiz bütün türev enstrümanlarıyla ilgili problem yarattığı düşünüldüğünde (ki türev enstrümanları derken Amerikan GSYH'nin yaklaşık 40 katına ulaşmış bir büyüklükten söz ediyoruz) açıklanan paketin sektörü tam olarak temizlemeye yetmeyeceği ortada. Dolayısıyla mevcut durumda finans sektörünün kaldıraç kullanarak meydana getirdiği parasal genişleme ciddi bir daralma trendine girecek. Diğer bir ifadeyle Amerika'dan başlamak üzere finans sektöründe büyük çaplı ufalmalarla karşı karşıya kalacağız. Tüketicinin zaten tüketmekten kaçındığı, işsizliğin arttığı ve bir de finans sektörünün küçüldüğü bir ortamda Amerikan ekonomisinin ve ona bağlı olarak Avrupa ve Japonya ekonomilerinin yavaşlaması gerekiyor. Resesyon olur mu onu bilemem ama sıfıra çok yakın büyüme oranları (büyüyememe) uzun bir süre bizlerle birlikte olabilir.
2- Büyümedeki yavaşlamaya karşın faizler yüksek kalacak: Belli ki Amerikan ekonomisi 4 Kasım'da yapılacak başkanlık seçimlerinin sonrasında da finans piyasalarındaki ve şimdilerde reel sektöre de sıçrayan bu krizle uğraşmak zorunda kalacak. 700 milyar dolarlık paketle birlikte 1 trilyon doları aşacak kurtarma planlarının belki 2 belki de 3 trilyon dolara yükselmesi gerekecek. Bu harcamaları vergi mükelleflerinin üstleneceği açık ama bu harcanan ve harcanacak olan paraların bir bedeli olacak. Amerika iki tercih arasında kalacak. Ya para basarak bu açığı kapatmaya çalışacak ya da piyasaya daha fazla devlet tahvili sürecek. Son rakamlara göre Amerika'da toplam kamu borcu 9.7 trilyon dolar seviyesinde, yapılan harcamalarla kamu borç stoku 11 trilyon doların üstüne çıkacak. Borç dinamiklerindeki bu bozulma nedeniyle iki sonuç ortaya çıkacak. Kredi derecelendirme kuruluşları Amerika'nın kredi notunu düşürecek veya yatırımcılar zaten Amerika'yı daha riskli görüp Amerika'ya borç vermek için talep ettikleri risk primini (faiz) yükseltecek. Basit bir anlatımla rezervlerinin büyük bir kısmını Amerikan tahvillerine yatıran Çin ve Japonya Amerika'dan daha fazla faiz talep edecek. Yok eğer Amerika para basar ve bu açığı öyle kapatırsa o zaman da enflasyon artacak ve doğal olarak faizler yine yüksek kalacak.
3- Enflasyon yüksek seyretmeye devam edecek: Her ne kadar tüketici tarafından herhangi bir enflasyonist baskı gelmeyecek gibi gözükse de bütçe açığı GSYH'nin yüzde 5'ini aşmak üzere olan Amerika'da enflasyon yüksek kalmaya devam edebilir. Büyümenin yavaşladığı ve faizlerin yüksek kaldığı bir ortamda bono dışında yatırımcıların güvenli liman arayışı altın ve petrol gibi emtialar olabilir ve böyle bir ortamda hızlı bir petrol ve türevi ürünlerdeki yükseliş sadece Amerika'da değil dünyada enflasyonist baskıların kolay kolay azalmayacağı anlamına gelir.
Esasında gelecekte olacaklar için şimdiden yorum yapmak çok kolay değil, ama bu en kötü senaryo gerçekleşirse aklımızda olması gereken birkaç noktayı da belirtmem gerekiyor: 1- Yüksek kalan faiz, düşük büyüme ve nispeten yüksek enflasyon gelişmekte olan piyasalar açısından belki de dünya tarihinin en kötü dönemini bize yaşatabilir. 2- Özellikle cari açığını bizim gibi borçla kapatma eğilimi gösteren ülkeler bu ortamda en çok hasarı alabilir.



Alıntı


2,881.53 (5.67%)
O zaman krizin kriz olması Arjantinde 1 hafta sürmüştü. Bizdeki beklentim 2 gün içinde açığa çıkış.. Artık daha hızlı iletişiyoruz..

Yer imleri