-
GECEN HAFTA ENDEKS TAHMINIMIZ CALISMADI.
TEKRAR NEGATIF BOLGE OLARAK IFADE ETTIGIMIZ 42.500 -41.000 KOTU HABER AKISINA
DUYARLI BOLGEYE GERILEDIGIMIZI GORMEKTEYIZ.
SUREC ITIBARIYLE MART AYINDAKI AKPARTI KAPATMA DAVASI ILE OLUSAN NEGATIF ETKILESIMIN,
DIS PIYASALARA KARSI BIR ZAYIFLIGI OLABILIR.
SON 3 HAFTADAKI SIKISIK DAR BANT VE SON GUNLERDEKI NEGATIFE YONELIK SEYIR MAYISIN
IKINCI HAFTASINDAN ITIBAREN TURBAN DAVASI ILE ILGILI ANAYA MAHKEMESININ VERECEGI
KARARIN NEGATIF BASKISI OLARAK YORUMLAR VE GORUSLER ENDEKSIN GECEN HAFTA ICINDE SERT
SATISLAR SEKLINDE SEYRETMESINE NEDEN OLDU.
ENDEKS BEKLEMEDIGIMIZ BIR SEKILDE 42.500 DESTEK NOKTASINI KIRARAK 41.000 ALT BANT
HAREKETLILIGINE BASLADI.
OZELLIKLE DIS BORSALAR ILE ILGILI BEKLENTILERIMIZIN GERCEKLESIRKEN ITIRAF ETMELIYIZKI
HEMEN HEMEN TUM YORUMCULARIMIZ GIBI DIS BORSALARLA AYRISMA OLMAZ BEKLENTISI COGU
KITLENIN BEKLEMEDIGI BIR AYRISMAYA NEDEN OLDU.
NET BIR SEKILDE GRAFIKLERE VE RAKAMLARA YANSIDIGINI GORMEKTEYIZ. NE KADAR SEBEP
ARANIRSA ARANSIN SON 1 AYDA DUNYA BORSALARINDAKI ISABETLI YORUMLARIMIZA RAGMEN
ICIRIDEKI POLITIK SIKINTI VE IC POLITIKANIN SIMDILIK NEGATIF ETKILERINI GORMEKTEYIZ.
YENI HAFTANIN ILK GUNUNDE 42.200-42.350 ARALIGI ONEMLI DIRENC BOLGESI OLARAK
IZLENEBILIR. 42.000 ALTINDAKI SEYIR ENDEKSIN HAFTANIN 3. IS GUNUNE KADAR 41.000
SEVIYESINI TESTEDILMESINI GUNDEME GETIRECEKTIR.
BUYUK DUSUSLERIN EN AZINDAN ONUMUZDEKI 3-4 AYLIK VADE BOYUNCA BITTIGINI
SOYLEYEBILIRIZ.
TOPLAMA SAFHASININ BEKLEDIGIMIZDEN UZUN SURDUGUNU GORMEKTEYIZ. BOYLE BIR GORUNTU
ARDINDAN GUNLUK KUCUK DALGALANMALAR PESINDEN KOSMAK PROFESYONEL TRADERLERIN ISI
OLSADA, BUYUK RESME BAKIP BUYUK KAZANC POTANSIYALINE YAKIN BIR DONEM ICINDE
OLDUGUMUZU TEKRAR TEKRAR SOYLEMEK ISTERIZ.
TOPLAMA DONEMINDE DAHA ILERI HAFTALARA VE AYLARA YONELIK BUYUK KAZANCLARIN OLDUGUNU
TEKRAR SOYLEYEREK
YUKSELEN PIYASADA MUTLU INSAN SAYISI ALCALAN PIYASADAKI MUTLU INSAN SAYISININ YAKLASIK
8-9 KATIDIR DIYEBILIRIZ.
BU SEBEPLE YUKSELEN TRENDIN OLUSMASINA SON 1.5 AYDIR GECIKSEDE ORTALAMA ONUMUZDEKI
5 HAFTA SONUNDA % 15 LIK BIR YUKSELIS ( KAZANC POTANSIYALI) HAYLI YUKSEKTIR
DIYEBILIRIZ.
YENIHAFTA ORTASINDA ENDEKSIN 42.500 SEVIYESI UZERINE ATMA IHTIMALININ YUKSEK
OLDUGUNU DUSUNMEKTEYIZ.
ENDEKS ILK ADIMDA CARSAMBA GUNUNE KADAR 41.000 DENEME IHTIMALI DEVAM EDEBILIR.
42.500 PERSEMBE VE CUMA TEKRAR ULASILABILECEK BIR SEVIYE, BU ONEMLI NOKTAYA
ULASTIGIMIZDA ENDEKSIN HIZLI BIR YUKSELIS ILE SON 1 AYDIR TELAFFUZ ETTIGIMIZ
45.500 -47.000 ARALIGINA HAZIRAN ORTASINA KADAR YETISMESI BIZIM ACIMIZDAN
SURPRIZ OLMAYACAKTIR.
DESTEKLER 41.500 -41.000 -40.700 DIRENCLER 42.500 -43.300 -44.500
HALIL RECBER
ANADOLU YATIRIM
-
Haziran Vadeli IMKB – 30 endeksi geçen haftayı %4.5’lik düşüşle 51.725 puandan kapattı. Global piyasalrda devam eden aşağı yönlü seyir ve aşağı yönlü hareket eden yurt dışı vadeli sözleşmelerinin etkisi ile bugün aşağı yönlü bir açılış beklemekteyiz. Asya sermaye piyasalarının bugün yukarı yönlü bir seyir izlemesi piyasalar için olumlu olsada Asya piyasalarının IMKB üzerinde etkisi sınırlı seviyededir. ABD’de artan kredi krizi endişeleri ve ekonomik durgunluk üzerine oluşan sıkıntılar piyasaların bu hafta olumsuz bir seyir izlemesinde etkili olacaktır. Vadeli IMKB -30 sözleşmelerinin aşağı yönlü seyrinin devam edeceğini ve yeniden 50.000 seviyelerinin görülebileceğini beklemekte, çok ciddi olumlu gelişmeler olmadığı takdirde piyasalarda kalıcı yukarı yönlü hareketler görülmeyeceğini tahmin etmekteyiz...
TERA
-
VERı AKIşI -12 Mayıs Pazartesi
Belçika, Fransa, Almanya, Hollanda, Norveç, ıspanya ve ısviçre Piyasaları Tatil Nedeniyle Kapalı
10:00 – TR TÜıK Kapasite Kullanım Oranı (Nisan) - Önceki Veri: %81.2 / Beklenti: m.d
10:00 – TR CNBC-e Tüketim Endeksleri (Nisan)
11:30 – ıNGıLTERE ÜFE (Nisan) - Önceki Veri: %1.8 / Beklenti: %1.4
11:30 – ıNGıLTERE Dış Ticaret Dengesi (Mart) - Önceki Veri: -GBP7.5 milyar / Beklenti: -GBP7.5 milyar
15:15 – ABD FED Üyesi Evans Konuşma Yapacak
18:00 – AB ECB Başkanı Trichet Konuşma Yapacak
18:00 – TR ış Bankası: Konsolide olmayan 1Ç07 karı: 367mn YTL / Garanti Yatırım Tahmini: 414mn YTL / Piyasa Ortalama Beklentisi: 376mn YTL
-
Bugün sakin geçti, hareket yarın başlıyor
Piyasalar haftanın ilk günü veri kıtlığının da etkisiyle sakin bir seyir izliyor. Ancak yarından yarından itibaren ABD'de gelecek veriler ve Fed Başkanı Ben Bernanke'nin konuşmaları piyasaları yeniden hareketlendirecek gözüküyor.
15 Mayıs Perşembe günü yapılacak Para Politikası Kurulu toplantısı öncesinde ve sonrasında ise özellikle döviz piyasasında hareketlilik artabilir. Geçen ayki toplantı öncesinde faiz artırımı baskısı kurları yukarı itmişti.
ıMKB-100 Endeksi bugün 42 bin puan civarında dar bir bantta seyrediyor. Avrupa'da ise endeksler hafif artıda. ABD'de de cuma günkü gerilemenin ardından açılış hafif yükselerek olabilir.
ABD'de ilk önemli veri olan yarın açıklanacak perakende satışlar. Satışların Nisan'da da ağır kanlı eğilimine devam ederek % 0.1 düştüğü tahmin ediliyor. Geçen ay % 0.2 artmıştı.
Perakende satışlar geçen ay karşıt etkiler altında kaldı. Otomotiv satışları azalırken, yüksek benzin fiyatları satış rakamlarını yukarı çekti.
Otomobil satışları hariç perakende satışların önceki ay gerçekleşen %0.1'lik artışı takiben % 0.3 artması bekleniyor.
Salı günü ayrıca işletme stokları açıklanacak.
Çarşamba günü açıklanacak tüketici fiyat endeksi ise enflasyonun seyrine ışık tutacak. Tüketici fiyat endeksinin Nisan'da geçen ayla aynı oranda %0.3 oranında artmış olması bekleniyor.
ÇEKıRDEK BEKLENTıSı % 0,2
Ekonomistler TÜFE'nin yüksek gıda ve enerji fiyatları tarafından yukarıya doğru itilmeye devam edeceğini söylüyor. Gıda ve enerjiyi dışarıda bırakan çekirdek TÜFE'nin Nisan'da geçen ayla aynı oranda % 0.2 artması bekleniyor.
Credit Suisse'e göre "Temel gıda fiyatları, konut ve otomobil sektöründeki zayıflıktan dolayı durgun kalırken, temel hizmet fiyatları kira ve sağlık hizmetleri nedeniyle hafif bir şekilde yükselecek."
Perşembe günü açıklanacak sanayi üretiminin geçen ayki % 0.3'lük artışı takiben Nisan'da %0.3 inmesi bekleniyor.
Düşüşün gerekçesi ise Nisan'da otomotiv sektöründeki işçi hareketleri nedeniyle fabrika üretimlerinin azalması.
Sanayi üretimindeki düşüşün Nisan'da kapasite kullanımını % 80.5'ten % 80.1'e çekmesi bekleniyor.
Perşembe günü ayrıca haftalık işsizlik başvuruları ve Philadelphia Fed Anketi sonucu açıklanacak.
Cuma günü yeni ev başlangıçlarının Nisan'da toplamda 947.000'den 940.000'e düşmesi bekleniyor. ınşaat izinlerş de 927.000'den 915.000'e gerileyebilir.
Credit Suisse'e göre "Konut arz ve talebi arasındaki denge bozulmaya devam ettikçe, gelecek aylarda yeni konut inşaatlarında daha fazla bozulma" göreceğiz.
Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi ön rakamının Mayıs'ta önceki ayki % 62.6'dan % 62.5'e düşmesi bekleniyor.
Artan petrol fiyatları ve dünya çapında hala güçlü gıda fiyatları güvende devam edecek düşüşlerin kaçınılmaz olduğuna işaret ediyor.
Fed Başkanı Ben Bernanke Salı ve Perşembe konuşacak.
-
Borsalar satınalma ve petrolle yükseliyor
13.05.2008
Satınalma haberleri ABD'de ve Asya'da endeksleri yükseltti. A6 gün üst üste yeni bir rekor kıran petrolün bu haftaya biraz gerileyerek başlaması borsalara destek veriyor. Cuma günü 126 doları geçen petrol dün New York'ta 124,23 dolardan kapandıktan sonra Asya'da 1 dolar daha geriledi.
Dow Jones ve S&P 500 endeksleri % 1 yükselişle kapanırken, Nasdaq, Hewlett-Packard'ın EDS'yi satınalma duyumlarıyla % 1,8 artıda kapadı. EDS hisseleri seans içinde % 25 yükseldi. Kapanışın ardından Hewlett-Packard, EDS ile birleşme görüşmelerini doğruladı. Tıkanmış olan Clear Channel Communications anlaşmasıyla ilgili olumlu haberler de piyasayı etkiledi.
Cuma günü sigorta şirketi AIG'in bilançosuyla gerileyen banka hisselerinin dün % 2 civarında yükselmesi de olumlu havayı güçlendirdi.
Aslında satınalmalar ve birleşmelerde bu yıl kredi piyasasındaki sorunlar nedeniyle ciddi bir gerileme var. Dealogic'e göre birleşme ve satınalmalar 2008'de dolar bazında % 36 azaldı, özel sermaye fonlarının yaptığı satınalmalarda ise % 69 oranında düşüş var.
JPMorgan Chase Başkanı ve CEO'su Jamie Dimon, yatırımcılara, kredi piyasasındaki sıkışmanın kısa bir süre içinde sona erebileceğini ancak ABD ekonomisinin derin ve uzun bir durgunluk yaşama riski bulunduğunu söyledi. Dimon ekonominin 1982'deki şiddette bir durgunluk yaşayabileceğini, bankaların değer düşüklüğü yazmaları, yeni sermaye artırımları ve varlık satışlarıyla devam edecek bu dönemin 2010 yılına kadar sarkabileceğine dikkat çekti.
Asya'da borsalar yükseliş eğilimini sürdürüyor. Tokyo'da teknoloji ve otomotiv hisselerinin öncülüğünde yükseliş yaşanıyor. Çin'deki deprem şanghay'da hisselerin % 2 kayıpla devam etmesine neden oluyor.
Bir satınalma haberi de Avustralya'da açıklandı. Westpac Banking Corp., 18,6 milyar dolara St. George Bank'ı alma teklifi verdi. Bu satınalma ülkenin en büyük ikinci bankasının yaratacak. St. George hissedarlarına teklifi kabul etmelerini önerecek. Teklif hisselerin Cuma günkü kapanışına göre % 24 prim içeriyor. Sydney'de endeksler hafif ekside güne devam ediyor.
ABD'de en kötüsünün aşılıp aşılmadığı bu hafta açıklanacak verilerle test edilecek. Bugün perakende satışlar ve Wal-Mart'ın bilançosu piyasaların yönünde etkili olacak. Wal-Mart'ın, Çin ve Brezilya'daki performansının etkisiyle iyi bir bilanço açıklaması bekleniyor.
-
[B]Petrol stok artışı beklentisiyle geriledi[/B]
Ham petrol fiyatları ABD'de stokların talebin gerilemesine bağlı olarak artmış olacağı beklentisiyle gerilemeye devam ediyor.
Mayıs teslimi ABD hafif petrolü bu sabah varil başına 123.30 dolar seviyesinden işlem görüyor. Ham petrol Pazartesi günü 126.40 dolarla rekor kırmıştı.
Dünyanın ikinci büyük tüketicisi Çin'in ham petrol ithalatının Nisan ayında bir önceki yıla göre azalmasının, yüksek fiyatların Çin'de tüketimi azaltacileceği kaygıları da fiyatların düşmesine neden oldu. Ancak bazı analistler Çin ithalat düşüşünün rafinerilerin yıllık bakım dönemi nedeniyle azalmış olabileceğini öne sürüyor.
Ham petrol fiyatlarının düşüşünde kar satışlarının da etkisi olduğu belirtiliyor.
ABD ham petrol stoklarının da 9 Mayıs'da sona eren haftada 2.5 milyon varil daha artarak 325.6 milyon varile ulaşacağı piyasada tahmin edliliyor. Ham petrol stokları dört haftadır üst üste artıyor.
ABD Enerji Enformasyon Dairesi geçen hafta mazot stoklarının azaldığını açıklamış ve bu fiyatların yükselmesine neden olmuştu. Ancak piyasada petrol ürünleri stoklarının geçen hafta artmış olacağı beklentisi fiyatları aşağıya doğru etkileyen diğer bir faktör
-
Societe Generale'in karı azaldı
13.05.2008
Societe Generale'nin net karı ilk çeyrekte, kredi krizinin varlık yönetimi, yatırım bankacılığı bölümlerini etkilemesinine bağlı olarak yüzde 23 azaldı.
Ocak ayında hileli işlemler nedeniyle 4.9 milyar euro kayba uğrayan Societe Generale, ayrıca kredi krizi ile ilişkili olarak 1.12 milyar euro değer düşüklüğü yazdı.
Societe Generale'nin net karı ilk çeyrekte 1.43 milyar eurodan[COLOR="Red"] 1.1 milyar euroya geriledi. Analistler, 1.04 milyar euro kar bekliyordu. [/COLOR]
-
ıMKB Bugün ıçin Beklenti :
Yurtdışı piyasalardaki olumlu havaya rağmen ıMKB’de dün yaşanan hacimsiz ve satış
ağırlıklı seanslar moral bozdu. Zira AKP’nin kapatılmasına dair açılan dava sonrasında
yaşanan yurtdışı piyasalardaki kopuşlar daha belirgin olmaya başladı. Her ne kadar döviz ve
faiz borsa lehine gelişmesine, T. Telekom’a çok yüksek talep gelmesine rağmen ıMKB dün
oldukça can sıktı. Özellikle ıMKB30’un 53000 seviyesinde hareketli ortalamaların aşağı
yönde kesmesi de bu seviyeyi kuvvetli direnç haline getiriyor.
ıMKB30 spot endeksin düşüşlerde 50500-51000 destek bölgesinin kuvvetli olduğunu
gösteriyor.Ancak 53000 seviyesi yukarı yönde geçilmediği sürece ıMKB’de yükseliş
trendinden kısa vadede bahsedilemeyecektir...
şu ana kadar ki verilere bakılarak bugün VOB’ta, açılışta;
Haziran vadeli ıMKB30 sözleşmelerinin güne; [COLOR="Red"]250 – 550 puanlık bir yükselişle
başlangıç yapacağını bekliyorum.[/COLOR]
Nuri SEVGEN
A YATIRIM
-
[url]http://www.turkborsa.net/docs/PeriyodikRaporlar/VOB_130508.pdf[/url]
Bugüne ılişkin Beklenti...
Parekendecilik ve Bankacılık Sekörü öncülüğünde dün % 1 in üzerinde yükselen ABD
Piyasalarının etkisiyle bu sabah Avrupa Borsalarının ve içeride Hisse Senedi Piyasasanının
güne yükseliş ile başyacağı beklentisiyle Endeks Kontratında yukarı yönlü açılış bekliyoruz.
Gün içerisinde teknik anlamda önemi olan 51.800 seviyesinin yakından takip edileceği
Haziran Vadeli Endeks 30 Kontratı için bu seviyenin üzerinde kalınması durumunda
kademeli olarak 52.500 seviyesine kadar yükseliş beklenebilir. Haziran Vadeli Endeks 30
Kontratı için gün içi destek seviyeleri 51.300 ve 51.000 seviyeleri iken 51.800 ve 52.500
seviyeleri direnç seviyeleri olarak takip edilebilir. Haziran 30 kontratı dünkü kapanış
seviyesine göre güne [COLOR="Red"]400-600 puan arasında yükseliş ile başlayabilir[/COLOR]
NOT: Vadeli endeks kontratlarındaki destek ve direnç noktalarına paralel olarak IMKB
100 endeksinde 41.400-41.000 seviyeleri destek, 42.300-42.800 seviyeleri direnç
olarak takip edilebilir.
-
[COLOR="Red"][B]Bugün takip edilecek çok şey var[/B][/COLOR]
13.05.2008
Amerikan borsalarında bir kaç gündür devam eden yavaş seyir dün bir anda tersine döndü ve borsalarda hızlı alımlar gerçekleşti. VIX endeksi %9 düşerek 17 seviyesine doğru gerilerken petrol fiyatlarının 126.40 dolara çıkıp rekor kırdıktan sonra 123 dolara gerilemesi borsaları destekledi. Ayrıca perakende şirketlerine ilişkin olumlu beklentiler, çok kötü bir zarar açıklamasına karşın MBIA’in CEO’sunun şirketin yeni sermaye artırımına gitmesine neden olmadığını açıklaması, HP’nin Electronic Data Systems’i alabileceğine dair söylentiler (ki seans sonrası teyit etmesi edildi HP tarafından) Amerikan borsalarını yükseltti.
Nasdaq yükselişten aslan payını aldı ve %1.8 artışla günü tamamladı. Apple’in Iphone satışlarını Asya’da dört yeni ülkeyle devam edeceğini açıklaması da Nasdaq hisselerine destek verdi. DJ tarafında ise yükseliş %1.0 ve S&P tarafında değer kazancı %1.1 olarak gerçekleşti. DJ’da dünyanın en büyük alimunium üreticisi Alcoa’nın hızlı yükselişi hisselere destek verdi. Vadeli işlemlerde bu büyük diyebileceğimiz yükselişin üstüne borsa vadeli işlemleri %0.1 civarında da artı seyrediyor. Dün Avrupa tarafında ise hafif alıcılı bir açılış sonrasında (ki HSBC’nin rakamlarının beklentilerden iyi gelmesinin etkisi mevcut) Amerikan piyasalarındaki hava beklendi ve sonrasında Avrupa’da hisseler ortalama %0.3 yükseldi. Amerika kapanışı sonrası Avrupa’da bugün yine yükseliş bekleniyor.
Nikkei’nin ise bu sabah dünyanın geri kalan bölümlerindeki iyimserliği paylaştığını söyleyebiliriz. Yenin dolar karşısında yeniden 104 seviyesine gelmesi ve global iyimserlikle birlikte endeks şu sıralarda %2’ye yakın yukarıda seyrediyor. Diğer Asya piyasalarında benzer yükselişler gözlenirken maalesef dün Çin’de yaşanan büyük deprem sonrasında Çin borsasında %2 civarında düşüş gözleniyor.
LATAM’da dün akşam seans başlarındaki yatay seyrin yine alışlara döndüğü söylenebilir. Brezilya günü %1.1 yükselişle tamamladı ve bir kez daha tarihinin en yüksek seviyesi olan 71,000’e çok yaklaştı. Rusya’nın da son 10 günde Brezilya'dan belki de daha hızlı şekilde yükseldiğini belirtelim. Emtia üreticisi ülkelerin bu performansı dikkat çekici ama doğal olarak algılanması gerekiyor.
Emtialardaki yükseliş hafif durulmuş gözükürken Türkiye dışında neredeyse bütün piyasalarda ciddi yükselişler yaşanıyor.
Dünden farklı olarak yatırımcıların bugün takip etmesi gereken farklı veriler bulunuyor. Sırasıyla bunlara bakalım: 1- Societe Generale 1. çeyrek kar rakamı bekleniyor (açıklandı ve beklentilerden iyi geldi), 2- Yine Avrupa'da Fortis'in 1. çeyrek kar rakamı bekleniyor, 3- Fransa’da Carrefour'un 1. çeyrek satış rakamlarına bakılacak, 4- ABD'de seans öncesinde Wal-Mart’ın 1. çeyrek karının açıklanması bekleniyor (hisse başına kar beklentisi 0.75), 5- Yine Amerika’da açıklanacak Applied Materials (hisse başına kar beklentisi 0.22) ve Electronic Arts (hisse başına kar beklentisi 0.00) karları izlenecek, 6- 15.30’da ABD'de Nisan ayı perakende satış rakamları açıklanacak (önceki: %0.2, beklenti: -%0.1), 7- 15.20’de Fed Başkanı Ben Bernanke likiditeyle ilgili bir sunum yapacak.
ÖZGÜR ALTUğ
Raymond James Türkiye Başekonomisti
-
'Bankaların zamana ihtiyacı var'
13.05.2008
Fed Başkanı Ben Bernanke, mali piyasaların hala normalleşmediğini, gerekirse bankalara daha fazla likidite verebileceklerini belirtti.
Piyasalarda iyileşme olduğunu ancak "normalleşmeden uzak oldunduğunu" kaydeden Bernanke banka ve diğer mali kurumların yeni sermaye artırımlarıyla ve risk yönetimlerini iyileştirerek krizin üstesinden gelebilmeleri için zamana ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Bernanke, Georgia Sea Island'da yaptığı konuşamada, faiz oranları ya da ekonominin gidişi hakkında bir açıklamada bulunmadı.
Cleveland Fed Başkanı Sandra Pianalto, bugün Paris'te yaptığı bir konuşmada tüketici fiyatlarının hızla yükseldiğine dikkat çekerek enflasyonun ekonomi için önemli risk olduğunu vurgulamıştı.
-
[B]Bankalar şimdilik kurtuldu ya ekonomi?[/B]
Son 10 gündür piyasalarda öne çıkan gündem "en kötüsünün sona erdiği" ve "kredi krizinin sona ermek üzere olduğu" yönünde yapılan yorumlar. Bu yorumların doğruluk payı var mutlaka. Bear Stearns'ün kurtarılmasının ve Fed'in mortgage tahviller için yaptığı yüzmilyarlarca dolarlık takas işlemlerinin ardından bankaların iflas edeceğine yönelik spekülasyonlar azaldı. Bilançolarla birlikte gelen yüksek zarar haberleri kaygıları artırsa da piyasalardaki karamsarlık etkisi geçici oluyor.
Borsalarda yaşanan toparlanmanın ardından "ayı piyasası rallisi sona erdi" analizleriyle birlikte yeni bir gündem de oluşmaya başladı: Bankalar kurtuldu ama ABD ekonomisi ne olacak? Durgunluk ne kadar sürecek? Durgunluğun piyasalara etkisi ne olacak?
George Soros geçen hafta ekonomideki sıkıntılara dikkat çekerek borsaların dibi görmediği yönünden açıklamalar yapmıştı. Dün buna JP Morgan Başkanı ve CEO'su Dillon'dan destek veren öngörüler geldi.
JPMorgan Chase Başkanı ve CEO'su Jamie Dimon, yatırımcılara, kredi piyasasındaki sıkışmanın kısa bir süre içinde sona erebileceğini ancak ABD ekonomisinin derin ve uzun bir durgunluk yaşama riski bulunduğunu söyledi. Dimon ekonominin 1982'deki şiddette bir durgunluk yaşayabileceğini, bankaların değer düşüklüğü yazmaları, yeni sermaye artırımları ve varlık satışlarıyla devam edecek bu dönemin 2010 yılına kadar sarkabileceğine dikkat çekti.
Umut edilen alınan önlemlerin yılın ikinci yarısında ekonomiyi canlandırması. Fed Başkanı Ben Bernanke'nin de son açıklamaları bu şekilde. Fed'in bu nedenle faiz indirmeyeceği, hatta enflasyona önlem olarak faiz artırabileceği beklentisi doları güçlendiriyor.
Ekonominin henüz dibe vurmadığını savunanların bu görüşü şu verilere dayanıyor.
ABD'de konut piyasasında gerileme devam ediyor. Case-Shiller'ın 20 kent için hazırladığı endeks, konut fiyatlarının yıllık % 30 hızında gerilediğini gösteriyor.
Bunun anlamı yıl sonuna kadar konut piyasasındaki varlık kaybının 6 trilyon dolara ulaşacak olması. Bu da her evsahibi için ortalama 80 bin dolarlık bir kayıp demek.
Bu büyük kaybın kısa vadede ABD ekonomisi üzerinde iki etkisi olacak. Birincisi hükümetin vergi indirimiyle verdiği desteğe rağmen tüketim azalacak. Hanehalklarının büyük bir bölümü için evleri en büyük zenginlik kaynağı. Emekliliğine yaklaşan milyonlarca insanın emeklilik maaşı, tasarrufu yok ya da yok denecek kadar az. Bu insanların en büyük güvenceleri satın aldıkları evlerin yarattığı değer.
Ev fiyatlarındaki düşüşle birlikte bu birikim de yok oluyor. Bu insanlar emekli olduklarında ellerinde bir değer olmasını istiyorlarsa bundan sonraki yıllarında çok daha fazla tasarruf etmek durumundalar.
2006'da konut fiyatları zrve yaptığı zaman evsahipleri konutlarını teminat göstererek 700 milyar dolar borçlandı. Fiyatlar düştüğü için bu şekilde borçlanmak nümkün değil.
Konutun yarattığı zenginlik etkisiyle ölçüldüğünde konutların değerindeki 6 trilyon dolarlık bir düşüş yıllık 240-360 milyar dolarlık bir tüketim azalmasıyla sonuçlanması bekleniyor. Bu da ABD'nin GSYH'nın % 2-3 oranına eşit. Bu da ciddi bir durgunluk demek.
Konut piyasasının yarattığı öteki etki ise fiyatların düşmesi nedeniyle geri ödenmeyen kredilerin artması olacak. Konut fiyatlarının gerilemesiyle birlikte evlerin değeri borçların altında kalmaya başladı. Evler, borçlardan daha yüksek olsa ev sahipleri yeniden borçlanma yapabilir ya da evlerini satıp borçlarını kapatabilir.
Zamanla borçları ödememek daha cazip hale dönüşebilir. Evinizi seviyorsanız ve evin değeri hala borcunuzu karşılıyorsa ya da biraz daha düşükse borcu ödemeye devam edebilirsiniz. Ancak evin fiyatı borcun ancak % 60-70'ini karşılıyorsa borçlu ödemelere niçin devam etsin?
Bu nedenle geri ödenmeyen kredilerin, hacizlerin ve buna bağlı olarak yazılacak zararların önümüzdeki aylarda artması bekleniyor.
Benzer bir durum otomobil kredileri için de yaşanmaya başladı. Otomobillerin değeri kredileri karşılamamaya başladı.
[B]En kötüsü atlatıldı mı? Zaman gösterecek...[/B]